Z tego artykułu dowiesz się:
- Dlaczego dobrze jest przeprowadzić postępowanie spadkowe w krótkim czasie po śmierci spadkodawcy?
- Czy można przeprowadzić postępowanie spadkowe po wielu latach od śmierci spadkodawcy?
- Co zrobić, jeżeli posiada się tylko ogólne informacje na temat spadkodawcy?
- Co zrobić, jeżeli spadkodawca nie sporządził testamentu? Jak ustalić krąg spadkobierców po latach?
- Co z podatkiem od spadku? Czy przy dziedziczeniu po wielu latach powstają zaległości, które trzeba będzie zapłacić w chwili nabycia spadku?
W sprawach spadkowych Klienci często błędnie zakładają, że skoro od śmierci spadkodawcy minęło wiele lat, np. 5, 10, 20 czy 30, to szansa na uporządkowanie spraw spadkowych bezpowrotnie przepadła. Spadkobiercom wydaje się, że istnieje termin, po którego upływie przeprowadzenie postępowania spadkowego nie będzie możliwe, a nawet jeżeli będzie taka możliwość, to problemy związane ze zbieraniem informacji, gromadzeniem dokumentów i przeprowadzeniem postępowania spadkowego ich przerosną. „Lepiej odpuścić”. To częsty błąd!
Generalna zasada – im wcześniej przeprowadzisz postępowanie spadkowe, tym lepiej.
Przeprowadzenie postępowania spadkowego w krótkim czasie po śmierci spadkodawcy zmniejsza ryzyko potencjalnych komplikacji. Szybkie uporządkowanie spraw spadkowych pozwala ograniczyć ryzyko komplikacji – im dłużej zwlekasz, tym większa szansa, że ktoś ze spadkobierców w międzyczasie zmieni adres zamieszkania, wyprowadzi się za granicę lub umrze – oraz pozwala na zarządzanie majątkiem objętym spadkiem.
Mimo że prawo do spadku nie przedawnia się, zwlekanie z przeprowadzeniem postępowania spadkowego może nieść za sobą realne utrudnienia dla spadkobierców. Brak przedawnienia oznacza, że postępowanie spadkowe możesz zainicjować w dowolnym momencie, nawet po wielu latach od śmierci spadkodawcy.
Co zrobić, jeżeli posiada się tylko ogólne informacje na temat spadkodawcy?
Co zrobić, jeżeli spadkodawca nie sporządził testamentu? Jak ustalić krąg spadkobierców po latach?
Często w przypadku postępowań spadkowych przeprowadzanych po wielu latach od śmierci spadkodawcy zdarza się, że spadkobiercy nie posiadają wielu informacji dotyczących zmarłego – nie pamiętają, kiedy dokładnie zmarł spadkodawca ani gdzie ostatnio na stałe zamieszkiwał, nie wiedzą, czy spadkodawca pozostawił po sobie testament, nie wiedzą, czy są inni spadkobiercy albo nie posiadają o nich wystarczających danych.
Z jakim problemem zwrócił się do Kancelarii Klient?
PRZYKŁAD Z PRAKTYKI KANCELARII
Klient zwrócił się do Kancelarii z problemem związanym z przeprowadzeniem postępowania spadkowego po mężu jego stryjecznej ciotki. Klient nie posiadał w zasadzie żadnych informacji na temat zmarłego poza jego imieniem i nazwiskiem.
Klient nie znał numeru PESEL zmarłego, nie wiedział, kiedy dokładnie zmarł, czy pozostawił po sobie testament ani kto poza nim może należeć do grona spadkobierców. Klient chciał dowiedzieć się, czy jest szansa na przeprowadzenie postępowania spadkowego, ponieważ w spadku po zmarłym prawdopodobnie pozostała duża nieruchomość rolna.
W pierwszej kolejności Kancelaria przeprowadziła wstępną ocenę sytuacji Klienta. Z uwagi na fakt, że Klient nie posiadał w zasadzie żadnych danych poza imieniem i nazwiskiem spadkodawcy, konieczne było zwrócenie się do Urzędu Stanu Cywilnego oraz właściwego Archiwum Państwowego w celu uzyskania odpisów aktów stanu cywilnego potrzebnych do zainicjowania postępowania spadkowego.
Niezależnie od tego Kancelaria zwróciła się również do właściwej kancelarii parafialnej w celu uzyskania informacji o spadkodawcy oraz potencjalnych spadkobiercach.
Po zgromadzeniu dokumentów oraz informacji pozwalających na zainicjowanie postępowania spadkowego Kancelaria złożyła wniosek o stwierdzenie nabycia spadku po krewnym Klienta.
Ponieważ na etapie przedsądowym nie udało się ustalić danych wszystkich spadkobierców, sąd poszukiwał spadkobierców poprzez podanie informacji o toczącym się postępowaniu do publicznej wiadomości. W toku postępowania sąd ustalił krąg spadkobierców ustawowych, którzy odziedziczyli spadek w postaci ziemi rolnej.
Co z podatkiem od spadku? Czy przy dziedziczeniu po wielu latach powstają zaległości, które trzeba będzie zapłacić w chwili nabycia spadku?
Jeżeli wartość nabytego majątku przekracza ustawową kwotę wolną od podatku, fakt nabycia spadku należy zgłosić do właściwego urzędu skarbowego. Termin na zgłoszenie nabycia spadku do urzędu skarbowego uzależniony jest od relacji spadkobiercy ze spadkodawcą.
W przypadku najbliższej rodziny – małżonka, dzieci, wnuków, rodziców, dziadków, pasierba, rodzeństwa, ojczyma i macochy – nabycie spadku należy zgłosić na formularzu SD-Z2 w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
Zgłoszenie spadku po tym terminie oznacza utratę prawa do zwolnienia z podatku od spadków i darowizn dla członków najbliższej rodziny.
W przypadku pozostałych spadkobierców termin na zgłoszenie spadku do urzędu skarbowego wynosi miesiąc od dnia uprawomocnienia się postanowienia sądu o nabyciu spadku lub zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia u notariusza.
Przeprowadzenie postępowania spadkowego po latach nie ma wpływu na odsetki podatkowe. Odsetki za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku od spadków i darowizn są naliczane od dnia następującego po upływie 14 dni od dnia doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku od spadków i darowizn. Odsetki nie będą naliczane wstecz.
FAQ – Najczęściej zadawane pytania
1. Jakie czynności wykonuje adwokat w sprawie spadkowej?
W przypadku kompleksowego prowadzenia sprawy spadkowej czynności podejmowane przez adwokata obejmują:
- wstępną ocenę sytuacji Klienta – analizę dokumentów posiadanych przez Klienta, ustalenie, czy zmarły pozostawił po sobie testament oraz analizę jego treści, a także ustalenie kręgu spadkobierców;
- zgromadzenie brakujących dokumentów potrzebnych do przeprowadzenia postępowania spadkowego – odpisów aktów stanu cywilnego;
- sporządzenie wniosku o stwierdzenie nabycia spadku;
- reprezentację Klienta w postępowaniu sądowym – bieżące monitorowanie stanu sprawy, kontakt telefoniczny oraz mailowy z sądem, przygotowanie Klienta do rozprawy sądowej;
- uczestnictwo w rozprawie sądowej – wsparcie Klienta na sali sądowej;
- zgłoszenie nabycia spadku w urzędzie skarbowym.
2. Czy przeprowadzenie postępowania spadkowego jest konieczne?
Tak, przeprowadzenie postępowania spadkowego jest rekomendowane. Nieprzeprowadzenie postępowania spadkowego oznacza, że spadkobiercy nie dysponują żadnym potwierdzeniem swoich praw do składników wchodzących w skład spadku, np. mieszkania. To oznacza, że nie mogą swobodnie dysponować tymi składnikami, np. sprzedać mieszkania.
Odkładanie w czasie decyzji o przeprowadzeniu postępowania spadkowego może prowadzić do dodatkowych komplikacji – trudności w ustaleniu kręgu spadkobierców, problemów z ustaleniem danych wszystkich spadkobierców oraz konieczności przeprowadzenia dodatkowych postępowań spadkowych.
3. Jaki jest koszt przeprowadzenia postępowania spadkowego w sądzie?
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku podlega opłacie stałej w kwocie 100 zł. Składając wniosek o stwierdzenie nabycia spadku, konieczne będzie też uiszczenie opłaty za wpis do Rejestru Spadkowego w kwocie 5 zł. Koszt prowadzenia sprawy przez adwokata ustalany jest z Klientem indywidualnie.
